De provincie Gelderland maakt werk van dynamische openbare verlichting (DOV). Op vele tientallen wegvakken of wegen worden systemen vervangen. De voordelen op het vlak van energiebesparing én minder lichthinder zijn duidelijk.

In Gelderland wordt al enkele jaren gewerkt aan het efficiënter maken van openbare verlichting. De afgelopen jaren is op tientallen trajecten met steun van de Rijksoverheid de verlichting vernieuwd en zijn dimsystemen geplaatst of vervangen, vertelt Richard Liebeek, vakspecialist verkeersbeheersystemen bij de provincie. “Bij het selecteren van de trajecten hebben we in eerste instantie gekeken waar we voor relatief de minste kosten en moeite de meeste energiebesparingen konden behalen. Door bij bepaalde trajecten bijvoorbeeld alleen armaturen te vervangen kun je dan veel goedkoper toch lagere energiekosten realiseren.”

Telemanagement
Liebeeks collega Ton van de Burgt vult aan dat ook alle nieuwe installaties van de provincie in principe een dimsysteem krijgen inclusief telemanagement, met uitzondering van de installaties die direct op het stroomnet zijn aangesloten. “Zo kunnen we op steeds meer wegvakken op afstand inbellen en gegevens ophalen en worden storingen automatisch gemeld.”

Licht op aanvraag
Dimmen kan uiteraard een forse besparing opleveren. Maar: wat is nou eigenlijk dynamisch, vraagt Van de Burgt zich af. “Verlichting die op een vaste tijd gedimd wordt, is dat dynamisch? Dat vind ik eigenlijk niet. Waar we hier ook wel mee bezig zijn is écht dynamische verlichting: Op een fietspad tussen Velp en Rheden werkt de verlichting met behulp van een radardetector. Na 22.00 uur gaat alles uit, behalve als er fietsers langskomen. Zij krijgen licht op aanvraag. Een simpele oplossing, die misschien zelfs goedkoper is dan dimmers.” Ook in het werkgebied van Liebeek wordt verlichting écht dynamisch. “Op een fietsroute, waar de verlichting ’s avonds gedimd wordt, kunnen fietsers met een drukknop de route toch – tijdelijk – weer 100% verlichten, voor een veiliger gevoel. Zonder dat de hele nacht alles moet branden.”

Kijken naar verkeersdrukte
Daarnaast experimenteert de provincie met het aanpassen van belichtingspatronen aan de verkeersdrukte. Van de Burgt: “In plaats van ’s avonds op een vaste tijd te dimmen, kijken we ook naar drukke momenten. Extra koopavonden bijvoorbeeld of een concert? Dan wordt het dimpatroon aangepast en blijft de verlichting langer branden. Ook bij neerslag, lage temperaturen of regen en mist schakelen we de lichtintensiteit hoger: juist in die situaties is meer licht gewenst.”

Besparing en minder hinder
Exacte cijfers over de kostenbesparingen van DOV zijn moeilijk te noemen, maar de voordelen zijn evident, vertelt Richard Liebeek, collega van Van de Burgt. “Je bespaart natuurlijk op energiekosten en draagt bij aan een lagere CO₂-uitstoot. Van de Burgt noemt nog een derde reden. “Zeker niet onbelangrijk is, dat we er de lichthinder mee terugdringen. We hebben hier bijvoorbeeld ook de Veluwe, daar willen we zo min mogelijk lichthinder. Voor mens en natuur. Een mooie bijvangst, die vaak over het hoofd wordt gezien.”

Reacties